Hướng dẫn Tính Tiền BHXH 1 Lần 2026 - Luật BHXH 2024 (Điều 70)
Tính số tiền Bảo hiểm Xã hội nhận 1 lần theo Luật BHXH 2024 (Luật 41/2024/QH15): MBQTL × (Năm trước 2014 × 1,5 tháng + Năm từ 2014 × 2 tháng). 5 điều kiện nhận + cách tính MBQTL + ví dụ thực tế.
📌 Tóm tắt nhanh
BHXH 1 lần là chế độ bảo hiểm xã hội cho phép người lao động rút toàn bộ số tiền BHXH đã đóng một lần khi thuộc 1 trong 5 trường hợp theo Điều 70 Luật BHXH 2024:
- Đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH (giảm từ 20 năm theo Luật 2024)
- Ra nước ngoài để định cư
- Mắc bệnh hiểm nghèo: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; khuyết tật đặc biệt nặng
- Đóng BHXH trước 1/7/2025, sau 12 tháng không tham gia, chưa đủ 20 năm
Công thức (Điều 70): MBQTL × (Số năm trước 2014 × 1,5 + Số năm từ 2014 × 2)
1. Công thức tính BHXH 1 lần (Điều 70 Luật BHXH 2024)
Căn cứ: Luật BHXH 2024 (Luật 41/2024/QH15) Điều 70 & Nghị định 158/2025/NĐ-CP
Bảng tỷ lệ chi tiết
| Thời gian đóng | Tỷ lệ / năm | Quy đổi ra tháng lương |
|---|---|---|
| Trước năm 2014 | 1,5 tháng | 1,5 tháng MBQTL / năm đóng |
| Từ năm 2014 trở đi | 2 tháng | 2 tháng MBQTL / năm đóng |
Mức tối đa được nhận
- Nữ: tối đa 5 tháng lương (nếu nghỉ trước tuổi hưu)
- Nam: tối đa 10 tháng lương (nếu nghỉ trước tuổi hưu)
- Không giới hạn nếu đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm đóng (theo Luật 2024)
2. 5 điều kiện nhận BHXH 1 lần (Điều 70, khoản 1)
Theo Luật BHXH 2024 (Luật 41/2024/QH15) Điều 70, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH được nhận 1 lần nếu thuộc 1 trong 5 trường hợp:
| # | Trường hợp | Điều kiện | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| a | Đủ tuổi hưu, chưa đủ 15 năm | Đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH | Có thể chọn hưởng trợ cấp hằng tháng thay thế |
| b | Ra nước ngoài định cư | Có giấy xác nhận định cư ở nước ngoài | Cần xin giấy từ Đại sứ quán/LSQ |
| c | Bệnh hiểm nghèo | Ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS | Cần giám định y khoa |
| d | Suy giảm KNLĐ ≥ 81% | Suy giảm khả năng lao động 81% trở lên; khuyết tật đặc biệt nặng | Cần giám định y khoa |
| e | Đóng trước 1/7/2025, nghỉ 12 tháng | Đóng BHXH trước 1/7/2025, sau 12 tháng không tham gia BHXH bắt buộc + tự nguyện, chưa đủ 20 năm | Chỉ áp dụng cho người tham gia trước Luật 2024 có hiệu lực |
⚠️ Lưu ý: Người tham gia BHXH từ 1/7/2025 trở đi chỉ được nhận BHXH 1 lần trong các trường hợp a, b, c, d. Trường hợp e không còn áp dụng (Luật 2024 khuyến khích bảo lưu để hưởng lương hưu thay vì rút 1 lần).
3. Mức lương bình quân (MBQTL) - Cách tính (Điều 67)
MBQTL = Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (đã điều chỉnh trượt giá). Theo Điều 67 Luật BHXH 2024, MBQTL được tính trên số năm cuối tùy giai đoạn bắt đầu tham gia:
| Thời gian bắt đầu đóng BHXH | Số năm cuối dùng để tính MBQTL |
|---|---|
| Trước năm 1995 | Bình quân 5 năm cuối |
| Từ 1995 đến 2000 | Bình quân 6 năm cuối |
| Từ 2001 đến 2006 | Bình quân 8 năm cuối |
| Từ 2007 đến 2015 | Bình quân 10 năm cuối |
| Từ 2016 đến 2019 | Bình quân 15 năm cuối |
| Từ 2020 đến 2024 | Bình quân 20 năm cuối |
| Từ 2025 trở đi (mới) | Bình quân toàn bộ thời gian |
Có thể tra cứu MBQTL trên Sổ BHXH hoặc trên cổng BHXH điện tử tại baohiemxahoi.gov.vn.
Công thức chi tiết
4. Ví dụ thực tế
📦 Ví dụ 1: Nghỉ 2015, 10 năm (toàn bộ từ 2014), lương 5 triệu
- • Năm bắt đầu đóng: 2005, tổng 10 năm (kết thúc 2015)
- • MBQTL: 5.000.000 ₫
- • Năm trước 2014: 9 năm (2005-2013) × 1,5 = 13,5 tháng
- • Năm từ 2014: 1 năm (2014-2015) × 2 = 2 tháng
- • Tổng tháng: 13,5 + 2 = 15,5 tháng
- • Mức hưởng = 5.000.000 × 15,5 = 77.500.000 ₫
📦 Ví dụ 2: Đóng 2007-2026 (20 năm), lương 8 triệu
- • Năm bắt đầu đóng: 2007, tổng 20 năm (kết thúc 2026)
- • MBQTL: 8.000.000 ₫
- • Năm trước 2014: 7 năm (2007-2013) × 1,5 = 10,5 tháng
- • Năm từ 2014: 13 năm (2014-2026) × 2 = 26 tháng
- • Tổng tháng: 10,5 + 26 = 36,5 tháng
- • Mức hưởng = 8.000.000 × 36,5 = 292.000.000 ₫
📦 Ví dụ 3: Đóng 2012-2026 (15 năm, đủ tuổi hưu), lương 10 triệu
- • Năm bắt đầu đóng: 2012, tổng 15 năm
- • MBQTL: 10.000.000 ₫
- • Năm trước 2014: 2 năm (2012-2013) × 1,5 = 3 tháng
- • Năm từ 2014: 13 năm (2014-2026) × 2 = 26 tháng
- • Tổng tháng: 3 + 26 = 29 tháng
- • Mức hưởng = 10.000.000 × 29 = 290.000.000 ₫
- • Không giới hạn (vì đủ tuổi hưu, chưa đủ 15 năm theo Luật 2024)
5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
❓ Đóng BHXH bao lâu thì được rút 1 lần?
Tối thiểu 1 năm. Nếu thuộc 1 trong 5 trường hợp (Điều 70), bạn có quyền rút BHXH 1 lần. Lưu ý: nếu nghỉ việc, sau 12 tháng không tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện mới đủ điều kiện (trường hợp e).
❓ Tỷ lệ 1,5% hay 2% áp dụng thế nào?
Theo Điều 70 Luật BHXH 2024: 1,5 tháng MBQTL / năm đóng trước 2014, 2 tháng MBQTL / năm đóng từ 2014 trở đi. Ví dụ: nếu đóng 8 năm trước 2014 + 7 năm từ 2014, mức hưởng = MBQTL × (8 × 1,5 + 7 × 2) = MBQTL × 26 tháng.
❓ Đủ tuổi hưu mới rút được từ 1/7/2025 đúng không?
Đúng. Luật BHXH 2024 giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm để khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng BHXH thay vì rút 1 lần. Nếu sau khi đủ tuổi hưu mà vẫn chưa đủ 15 năm, bạn vẫn có thể rút BHXH 1 lần.
❓ Có phải đóng thuế TNCN khi rút BHXH 1 lần không?
Có. Phần BHXH 1 lần vượt quá 2 triệu đồng/tháng (người Việt) hoặc 1 triệu đồng/tháng (lao động nước ngoài) phải chịu thuế TNCN 10%. Cơ quan BHXH sẽ khấu trừ trước khi chi trả.
❓ Nên rút BHXH 1 lần hay để nhận lương hưu?
Nếu đủ điều kiện nhận lương hưu (≥ 15 năm đóng + đủ tuổi hưu — giảm từ 20 năm theo Luật 2024), khuyến nghị để nhận lương hưu hàng tháng vì: tuổi thọ trung bình ~75 tuổi → tổng lương hưu nhận được thường cao hơn nhiều so với rút 1 lần. Rút 1 lần chỉ nên làm khi cần tiền gấp, ra nước ngoài, hoặc bệnh hiểm nghèo.
❓ Thủ tục rút BHXH 1 lần ở đâu?
Nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH quận/huyện nơi cư trú (hoặc nộp online qua VssID). Hồ sơ gồm: đơn đề nghị (mẫu 14-HSB), sổ BHXH, CMND/CCCD, sổ hộ khẩu. Thời gian giải quyết: 10 ngày làm việc (có thể nhanh hơn qua VssID).